रिझर्व्ह बँकेने पेटीएम पेमेंट्स बॅंकचा परवाना रद्द केला

नवी दिल्ली: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI), २४ एप्रिल २०२६ रोजीच्या आदेशान्वये, 'बँकिंग नियमन कायदा, १९४९' ('BR कायदा') च्या कलम २२(४) अंतर्गत पेटीएम पेमेंट्स बॅंक लिमिटेडला देण्यात आलेला बँकिंग परवाना रद्द केला आहे.

 हा आदेश २४ एप्रिल २०२६ रोजीच्या कामकाजाच्या समाप्तीपासून (business close) अंमलात येईल. परिणामी, पेटीएम पेमेंट्स बॅंकेला 'बँकिंग नियमन कायदा, १९४९' च्या कलम ५(b) मध्ये परिभाषित केल्यानुसार 'बँकिंग'चा व्यवसाय करण्यास, किंवा कलम ६ अंतर्गत नमूद केलेला कोणताही अतिरिक्त व्यवसाय करण्यास, तात्काळ प्रभावाने मनाई करण्यात आली आहे.

रिझर्व्ह बँक या बँकेच्या समापनासाठी (winding up) उच्च न्यायालयात अर्ज दाखल करेल. बँकेचे समापन झाल्यास, आपली संपूर्ण ठेव दायित्वे (deposit liability) परत करण्यासाठी पेटीएम पेमेंट्स बॅंकेकडे पुरेशी तरलता (liquidity) उपलब्ध आहे.

रिझर्व्ह बँकेने Paytm Payments Bank Limited चा परवाना खालील कारणांमुळे रद्द केला:

बँकेचे कामकाज अशा पद्धतीने चालवले जात होते, जे बँकेच्या आणि तिच्या ठेवीदारांच्या हितासाठी हानिकारक होते. अशा प्रकारे, बँक BR कायद्याच्या कलम २२(३)(b) चे पालन करत नाही.

 बँकेच्या व्यवस्थापनाचे सर्वसाधारण स्वरूप हे ठेवीदारांच्या हितासाठी, तसेच जनहितासाठी प्रतिकूल आहे. अशा प्रकारे, बँक BR कायद्याच्या कलम २२(३)(c) च्या तरतुदींचे पालन करत नाहीये.

 BR कायद्याच्या कलम २२(३)(e) मध्ये परिकल्पित केल्यानुसार, बँकेला कामकाज चालू ठेवण्याची परवानगी दिल्यास त्यातून कोणताही उपयुक्त उद्देश किंवा जनहित साध्य होणार नाही.

 बँकेला देण्यात आलेल्या 'पेमेंट्स बँक' परवान्यामध्ये नमूद केलेल्या अटींचे पालन करण्यात बँक अपयशी ठरली; ज्यामुळे BR कायद्याच्या कलम २२(३)(g) च्या तरतुदींचे उल्लंघन झाले आहे.