देशातील सर्वाधिक काळ सरकारप्रमुख
नवी दिल्ली: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या नावावर आणखी एका ऐतिहासिक कामगिरीची नोंद केली आहे. रविवारपर्यंत (२२ मार्च २०२६), मोदी यांनी विविध सरकारांचे प्रमुख म्हणून एकूण ८,९३१ दिवस कार्यभार सांभाळला आहे. याचा अर्थ असा की, ते आता भारताचे सर्वाधिक काळ सरकारप्रमुख म्हणून कार्य करणारे व्यक्ती बनले आहेत.
या यशासह, त्यांनी यापूर्वी पवन कुमार चामलिंग यांच्या नावावर असलेला विक्रम मोडला आहे; चामलिंग यांनी सिक्कीमचे सरकारप्रमुख म्हणून ८,९३० दिवस सेवा बजावली होती.
पंतप्रधान मोदी यांच्यासाठी, ही लक्षणीय कामगिरी केवळ एकाच सरकारचे नेतृत्व करून साध्य झालेली नाही. उलट, या महत्त्वाच्या टप्प्यामध्ये गुजरातचे मुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी केलेल्या १५ वर्षांच्या सेवेचा आणि त्यानंतर पंतप्रधान म्हणून सध्या सुरू असलेल्या सलग जवळपास १२ वर्षांच्या कार्यकाळाचा समावेश आहे.
गुजरात आणि संपूर्ण देश अशा दोन्ही पातळ्यांवर सरकारचे नेतृत्व करताना, पंतप्रधान मोदी यांनी आपल्या एकूण ८,९३१ दिवसांच्या कार्यकाळात गाठलेल्या प्रमुख टप्प्यांचा आणि कामगिरीचा आढावा घेऊया.
आपल्या संपूर्ण राजकीय कारकिर्दीत त्यांनी कोणते विक्रम प्रस्थापित केले आहेत?
कोणते विक्रम अजूनही त्यांच्या आवाक्याबाहेर आहेत? देशाचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू आणि देशाच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान इंदिरा गांधी या, पंतप्रधान मोदींच्या तुलनेत कोणत्या बाबतीत अजूनही आघाडीवर आहेत?
१. गुजरातचे मुख्यमंत्री : (२००१–२०१४)
७ ऑक्टोबर २००१ रोजी नरेंद्र मोदी यांनी पहिल्यांदाच गुजरातचे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. भूकंपापश्चात निर्माण झालेली आव्हाने आणि राजकीय अस्थिरतेचा काळ अशा परिस्थितीत, केशुभाई पटेल यांची जागा घेत त्यांनी हे पद स्वीकारले.
२००२, २००७ आणि २०१२ अशा सलग तीन विधानसभा निवडणुका जिंकून, त्यांनी गुजरातचे सर्वाधिक काळ मुख्यमंत्री राहण्याचा विक्रम प्रस्थापित केला; शिवाय, त्यांच्या शासनपद्धतीला 'गुजरात मॉडेल' म्हणून देशव्यापी लोकप्रियता लाभली.
२. पंतप्रधान म्हणून ऐतिहासिक कामगिरी
(२०१४ ते आजपर्यंत): तीन दशकांनंतर आघाडी राजकारणाचा अंत झाला.
२६ मे २०१४ रोजी, नरेंद्र मोदी यांनी भारताचे १४ वे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली. त्यांच्या नेतृत्वाखाली, भाजपने तीन दशकांच्या कालावधीत पहिल्यांदाच स्पष्ट बहुमत (२८२ जागा) मिळवले. या घटनेमुळे आघाडी राजकारणाच्या युगाचा अंत झाला.
सलग तीन कार्यकाळ मिळवून नेहरूंची बरोबरी करत पंतप्रधानपदाच्या सर्वाधिक प्रदीर्घ सलग कार्यकाळाचा इंदिरा गांधींचा विक्रम मोडला.
गेल्या वर्षी, पंतप्रधानपदाच्या सर्वाधिक प्रदीर्घ सलग कार्यकाळाच्या बाबतीत त्यांनी इंदिरा गांधींना (४,०७७ दिवस) मागे टाकले. सप्टेंबर २०२५ मध्ये, आपल्या तिसऱ्या कार्यकाळात असताना, ते सलगपणे सर्वाधिक काळ पंतप्रधानपद भूषवणारे भारताचे दुसरे पंतप्रधान ठरले. शिवाय, सलग दोन पूर्ण कार्यकाळ पूर्ण करणारे ते काँग्रेस-व्यतिरिक्त पक्षाचे पहिलेच नेते आहेत.
...आणि आता, सरकारप्रमुख म्हणून सर्वाधिक काळ काम करण्याचा विक्रम
मुख्यमंत्री आणि पंतप्रधान म्हणून एकूण ८,९३१ दिवस पूर्ण करून, त्यांनी सिक्कीमचे माजी मुख्यमंत्री पवन कुमार चामलिंग यांचा विक्रम मोडला आहे; आणि अशा प्रकारे, भारतातील कोणत्याही लोकनियुक्त सरकारचे प्रमुख म्हणून सर्वाधिक काळ काम करणारे नेते होण्याचा मान त्यांनी मिळवला आहे. ही कामगिरी त्यांच्या पंतप्रधान आणि मुख्यमंत्री या दोन्ही पदांवरील कार्यकाळांचा एकत्रित परिणाम आहे.
२०१९ मध्ये, भाजपने ३०३ जागा जिंकून आपले स्थान अधिकच बळकट केले. २०२४ मध्ये, 'एनडीए' (NDA) युतीने २४० जागांसह आपली सत्ता कायम राखली. जवाहरलाल नेहरू यांच्यानंतर, सलग तीन कार्यकाळांसाठी पंतप्रधानपदी नियुक्त होणारे पंतप्रधान मोदी हे एकमेव पंतप्रधान आहेत. पंतप्रधानपदाच्या सलग कार्यकाळांबाबत इंदिरा गांधींचाही विक्रम मोडला